ریزش مو در دوران رژیم و کاهش وزن؛ چرا بعد از لاغری موها شروع به ریزش میکنند؟
بسیاری از افراد بعد از شروع رژیم یا کاهش وزن متوجه ریزش مو میشوند و این موضوع باعث نگرانی آنها میشود. در این مقاله بررسی میکنیم علت این اتفاق چیست و چگونه میتوان از آن پیشگیری کرد.
یکی از نگرانیها و چالشهای رایج بسیاری از افراد در دوران رژیم و کاهش وزن، ریزش مو است. بعضی افراد چند هفته یا چند ماه پس از شروع رژیم متوجه میشوند هنگام شانه کردن، حمام رفتن یا حتی لمس موها، تعداد بیشتری از تارهای مو میریزد.
این اتفاق معمولاً باعث نگرانی میشود و بسیاری تصور میکنند که لاغر شدن به موهای آنها آسیب زده است. اما واقعیت کمی متفاوت است.
در بیشتر موارد، مشکل اصلی خود کاهش وزن نیست؛ بلکه شرایطی است که بدن در طول یک رژیم سخت یا کاهش وزن سریع تجربه میکند.
در این مقاله بررسی میکنیم چرا ریزش مو در دوران رژیم اتفاق میافتد، چه عواملی آن را تشدید میکنند و برای کاهش این مشکل چه اقداماتی میتوان انجام داد.
آیا رژیم گرفتن واقعاً باعث ریزش مو میشود؟
بله.
ریزش مو یکی از عوارض شناختهشده رژیمهای سخت و کاهش وزن سریع است. البته این به معنای آن نیست که هر فردی که وزن کم میکند دچار ریزش مو خواهد شد.
شدت ریزش مو معمولاً به عواملی مانند:
- سرعت کاهش وزن
- میزان محدودیت کالری
- دریافت پروتئین
- وضعیت ذخایر آهن و مواد مغذی
- میزان استرس واردشده به بدن
وابسته است.
هرچه فشار وارد شده به بدن بیشتر باشد، احتمال بروز ریزش مو نیز افزایش پیدا میکند.
چرا بعد از رژیم مو میریزد؟
برای درک این موضوع باید بدانیم که مو برای بدن یک بافت حیاتی محسوب نمیشود.
وقتی بدن با کمبود انرژی مواجه میشود، منابع خود را برای حفظ عملکرد اندامهای حیاتی مانند مغز، قلب و سایر ارگانهای ضروری متمرکز میکند.
در چنین شرایطی رشد مو در اولویت قرار نمیگیرد.
به همین دلیل بخشی از فولیکولهای مو وارد فاز استراحت میشوند و رشد آنها متوقف میشود.
چند هفته یا چند ماه بعد، این موها شروع به ریزش میکنند.
این نوع ریزش مو در علم پزشکی با نام Telogen Effluvium شناخته میشود.
چرا ریزش مو معمولاً با تأخیر اتفاق میافتد؟
یکی از نکاتی که بسیاری از افراد را گیج میکند این است که ریزش مو معمولاً همزمان با شروع رژیم اتفاق نمیافتد.
در بیشتر موارد:
- ریزش مو حدود ۶ تا ۱۲ هفته بعد از شروع رژیم ظاهر میشود.
- گاهی حتی ۳ تا ۴ ماه پس از کاهش وزن قابل توجه شروع میشود.
به همین دلیل بسیاری از افراد ارتباط بین رژیم و ریزش مو را متوجه نمیشوند.
چه رژیمهایی بیشتر باعث ریزش مو میشوند؟
برخی روشهای کاهش وزن بیش از سایر روشها احتمال ریزش مو را افزایش میدهند.
از جمله:
- رژیمهای بسیار کمکالری
- حذف کامل گروههای غذایی
- رژیمهای شوک و کاهش وزن سریع
- روزهداریهای افراطی
- کاهش وزن شدید در مدت زمان کوتاه
- جراحیهای چاقی مانند اسلیو و بایپس معده
هرچه کاهش وزن سریعتر و فشار متابولیکی بیشتر باشد، احتمال ریزش مو نیز افزایش پیدا میکند.
نقش کمبودهای تغذیهای در ریزش مو
علاوه بر کمبود انرژی، کمبود برخی مواد مغذی نیز میتواند ریزش مو را تشدید کند.
مهمترین موارد عبارتاند از:
کمبود پروتئین
مو عمدتاً از پروتئینی به نام کراتین ساخته شده است. دریافت ناکافی پروتئین میتواند بر رشد طبیعی مو تأثیر بگذارد.
کمبود آهن
کمبود آهن یکی از شایعترین علل ریزش مو بهویژه در زنان محسوب میشود.
کمبود زینک
زینک در بسیاری از فرآیندهای مرتبط با رشد و ترمیم بافتها نقش دارد و کمبود آن میتواند باعث افزایش ریزش مو شود.
کمبود ویتامین D
برخی مطالعات ارتباط میان کمبود ویتامین D و اختلال در چرخه طبیعی رشد مو را نشان دادهاند.
کمبود سایر ریزمغذیها
در برخی افراد کمبود بیوتین، سلنیوم، فولات و سایر ویتامینها و مواد معدنی نیز میتواند در تشدید ریزش مو نقش داشته باشد.
ریزش مو بعد از اسلیو معده و جراحیهای کاهش وزن
ریزش مو پس از جراحی اسلیو یا سایر جراحیهای چاقی موضوعی نسبتاً شایع است.
پس از این جراحیها معمولاً چند عامل به صورت همزمان وجود دارند:
- کاهش سریع وزن
- کاهش دریافت کالری
- کاهش دریافت پروتئین
- احتمال کمبود آهن، زینک و برخی ویتامینها
به همین دلیل بسیاری از افراد در ماههای اول پس از جراحی درجاتی از ریزش مو را تجربه میکنند.
رعایت توصیههای تغذیهای و مصرف مکملهای تجویز شده توسط پزشک میتواند به کاهش این مشکل کمک کند.
آیا موها دوباره رشد میکنند؟
خبر خوب این است که در اکثر موارد ریزش مو ناشی از رژیم موقتی است.
اگر فولیکول مو آسیب دائمی ندیده باشد و علت زمینهای برطرف شود، معمولاً چرخه طبیعی رشد مو به مرور زمان بازمیگردد.
البته بازگشت تراکم مو ممکن است چندین ماه زمان ببرد و نیازمند صبر و مراقبت مناسب باشد.
چگونه از ریزش مو در دوران کاهش وزن جلوگیری کنیم؟
اگر قصد کاهش وزن دارید، رعایت چند نکته میتواند احتمال ریزش مو را کاهش دهد:
- از رژیمهای بسیار سخت و افراطی پرهیز کنید.
- کاهش وزن را به صورت تدریجی انجام دهید.
- پروتئین کافی دریافت کنید.
- خواب مناسب داشته باشید.
- استرس را مدیریت کنید.
- در صورت نیاز وضعیت آهن، زینک و ویتامین D را بررسی کنید.
- در صورت تشخیص کمبود، از مکملهای مناسب استفاده کنید.
جمعبندی
ریزش مو در دوران رژیم و کاهش وزن یکی از نگرانیهای رایج افراد است و در بسیاری از موارد به دلیل کمبود انرژی، کاهش سریع وزن یا کمبود برخی مواد مغذی رخ میدهد.
در بیشتر افراد این نوع ریزش مو موقتی است و با اصلاح تغذیه، تأمین نیازهای بدن و بازگشت چرخه طبیعی رشد مو بهبود پیدا میکند.
اگر ریزش مو شدید، طولانیمدت یا همراه با علائم دیگری باشد، بهتر است برای بررسی دقیقتر علت آن با پزشک یا متخصص مشورت کنید.
